Yasal düzenlemeyle 10 ve altında personel çalıştıran işletmelerde bin 800 gün daha az primle 5 yıl erken emekli olmak mümkün olacak. Prim reformuyla emekli aylığı da yüzde 20 artacak. Meclis'in 1 Ekim'de açılmasıyla birlikte çalışma hayatı ve sosyal güvenlik alanında reform adımları devreye girecek. Yasal düzenlemeyle 4B kapsamına giren işverenlere yönelik istihdam sayısına göre kriterler belirlenecek. Bakanlık küçük esnafı, tüccarı daha az primle emekli edecek model üzerinde çalışıyor. Yapılacak çalışmayla esnafın, emeklilik için gerekli prim gün sayısının SGK'lılarla eşitlenmesi öngörülüyor.

SİSTEMİN İŞLEYİŞİ

Sosyal güvenlik reformuyla 2008 yılında işçi ve memurların emekliliği için gerekli ödeme gün sayısı 7 bin 200 (20 yıl) olarak belirlendi.  Ancak Bağ-Kur'lular için bu süre 9 bin gün (25 yıl) olarak tespit edildi. Bu nedenle Bağ-Kur'lular daha uzun süre prim ödemek ve daha geç emekli olmak zorunda kalıyor. SSK'da 7200 prim günüyle kadınlar 58, erkekler 60 yaşını doldurduğunda emekli olurken, Bağ-Kur'da ise kadınlar 58, erkekler 60 yaş ve 9000 prim günü koşullarını birlikte sağlamaları durumunda emekli olabiliyor. Bağ- Kur'da emeklilik tarihi prim ödenen güne göre belirleniyor.

1261 KURALI DEĞİŞECEK

Esnafın gelirini de artıracak prim düzenlemesiyle emekliliği belirleyen son 1261 gün kuralı da değişecek. Emekli aylığı hesaplamasında, sigortalıların emeklilik tarihinden geriye doğru prim veya kesenek ödenerek geçen 7 yıllık fiili hizmet (360x7= 2520 gün) süresi esas alınıyor. Bu kural sadece SSK'lıları değil bütün çalışanları ilgilendiriyor. Son 7 yıllık fiili hizmet süresinin yarısından bir gün fazlası olan 1261 prim ödeme günü hangi statüde geçtiyse o şartlarda emekli olunuyor. Bu süre eşitse en son tabi olunan statüye göre aylık bağlanıyor. Örneğin sigortalının hem Bağ- Kur hem de SSK ödemesi varsa bu 7 yıllık dönemde en fazla primin yatırıldığı sigorta kolundan aylık bağlanıyor. Primler eşitse de son sigortalılığı hangi statüdense oradan emekli aylığı bağlanıyor. Esnafın prim yükünün düşmesiyle birlikte bu kural da ortadan kalkmış olacak. Hangi sigorta kolundan olursa olsun 7 bin 200 günü tamamlayan emekli olabilecek. Ayrıca Bağ- Kur'da 5 bin 400 gün olan kısmi emeklilik de SSK'lı çalışanlar için olduğu gibi 4 bin 500 güne inecek.

EMEKLİ AYLIKLARI YÜZDE 20 ARTACAK

EMEKLİLİK için 25 yıl, 9 bin gün şartını yerine getirmesine 3.5 yıl kalan Bağ-Kur'lu kalan 3.5 yıl (1261 günü) prim ödemelerini SSK'lı olarak tamamlarsa emeklilik statüsünü SGK'ya çevirmiş oluyor. Böylece daha az prim ödeme ve daha yüksek emekli aylığı alma avantajı elde ediliyor. 2000 yılı öncesi Bağ-Kur'luların SSK'ya geçmesi durumunda emekli aylığı yüzde 15-20 civarında artıyor. Emeklilik şartları ve hak kazanma koşulları standart hale gelecek. Yapılacak düzenlemeyle hem farklı mesleklerde çalışanlar arasında bir eşitleme sağlanmış olacak hem de SSK, Bağ-Kur arasındaki prim gün farkı son bulacak. Prim eşitleme işlemleri giriş tarihine göre değişecek.

Editör: Can Özkan Kayabaşılı